Aktualności

31 sty 2019

22 stycznia - oficjalny powrót Bydgoszczy do Macierzy

Podczas ostatniej konferencji prasowej przedstawiłem informacje o wydarzeniach związanych z przyłączeniem Bydgoszczy do Polski. Być może zrobiłem to zbyt skrótowo. Jest to temat, który poruszam już od ponad dwóch lat, poczynając od wystąpienia w TVP Bydgoszcz, po samodzielne zorganizowanie konferencji naukowej, aż po wygłoszenie referatu w sali sesyjnej bydgoskiego Urzędu Miasta. Najwyższy czas, nieco usystematyzować fakty.

 

Bydgoszczy nie wyzwalało wojsko… i to nie wojskowi doprowadzili do połączenia naszego miasta z Polską. Niezależnie od tego, jak niepolitycznie brzmi to stwierdzenie, to właśnie politykom zawdzięczamy odrodzenie państwa i włączenie Bydgoszczy w jego granice.

 

Niewątpliwie, najważniejsza w tym zasługa Ignacego Paderewskiego - Ojca Polskiej Niepodległości od 1918 roku. Duże są także dokonania Romana Dmowskiego – przewodniczącego Komitetu Narodowego Polski w Paryżu. Nie można jednak pominąć roli Leona Janty - Połczyńskiego, przewodniczącego polskiej delegacji uzgadniającej warunki i sposób przyłączenia do Polski Pomorza, w tym oczywiście Bydgoszczy.

 

Można uznać, że Bydgoszcz stała się polska w czerwcu 1919 roku, gdy zawarto Traktat wersalski granice naszego państwa. Można też przyjąć, że stało się to, gdy zakończono cały proces ratyfikacji tego głównego układu pokojowego, a więc 10 stycznia 1920 r.

 

Jednak uznając, że to właśnie polski rząd miał prawo dokonać przyłączenia Bydgoszczy do Macierzy, należy pamiętać, że miał to miejsce 22 stycznia. To właśnie rząd, wraz z przedstawicielami społeczeństwa w Bydgoszczy zorganizował ,,Święto Narodowe” przyłączenia Bydgoszczy do Polski. Wyznaczono w tym celu jednostki wojskowe i dowódcę frontu wielkopolskiego, Józefa Dowbora - Muśnickiego. Rząd Polski reprezentował Leon Janta – Połczyński, będący tak naprawdę głównym organizatorem tego wydarzenia. Do Bydgoszczy od 20 stycznia przybywało wojsko, aby przygotować tą wyjątkową uroczystość.

 

22 stycznia o godzinie 12.30 na bydgoski dworzec przyjechał gen. J. Dowbor-Muśnicki oraz minister L. Janta-Połczyński oraz oficerowie Ententy. Już na dworcu, pociąg przywitano strzałami armatnimi i wojskową orkiestrą. Później nastąpił przemarsz na Stary Rynek, gdzie miały odbywać się główne uroczystości.

 

Po mszy polowej w nieistniejącym już kościele w otoczeniu przybyłych na tą uroczystość oddziałów wojskowych i Polaków zamieszkujących Bydgoszcz. Przemówił gen. Dowbor – Muśnicki wypowiadając wówczas znamienne słowa ,,Bydgoszcz odtąd znajdować się będzie pod ochroną oręża polskiego, a w imieniu Naczelnika Państwa Najjaśniejszej Rzeczypospolitej, jako najstarszy wojskowy ogłaszam ją za przyłączoną do Polski. Następnie minister L. Janta – Połczyński oświadczył: ,,Imieniem rządu ogłaszam Bydgoszcz za przyłączoną do Polski”.

Myślę, że trudno o bardziej jednoznaczny moment, który należy uznać, za datę przyłączenia naszego miasta do Macierzy. W okresie międzywojennym nie było co do tego wątpliwości. Dziennik Bydgoski z 23 stycznia 1923 pisał: ,,Obchody wczorajsze należały do nieudanych […]”, a w numerze z 19 stycznia 1930 roku czytamy ,,z okazji wkroczenia wojsk polskich 20 stycznia i odbywającego się dwa dni później uroczystego aktu objęcia Bydgoszczy przez państwo polskie, wypowiedziano wiele podniosłych mów i składano ślubowania, nad którymi warto się dziś zastanowić…”

 

Dlaczego po wojnie, ,,zapomniano” o dacie przyłączenia Bydgoszczy do Polski? Być może kłopotem był minister Leon Janta - Połczyński, który w imieniu rządu II RP tego przyłączenia dokonywał, a przez władze RP został okrzyknięty wrogiem ludu. Co więcej, zrabowano mu cały majątek i zabroniono zbliżać się do Tucholi i Bydgoszczy. Są to jednak, tylko moje przypuszczenia, Nie udało mi się niestety dotrzeć do materiałów Komitetu Wojewódzkiego PZPR. 

 

   powrót...

Nasze strony wykorzystują pliki cookies.
Polityka Prywatności    ×
top